तेहरान । अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि गरेको आक्रमणपछि सुरु भएको युद्ध क्षेत्रभर फैलिँदै जाँदा इरानले बुधबार इजरायल र खाडीका देशहरूविरुद्ध नयाँ आक्रमणको श्रृङ्खला सुरु गरेको छ । इरानले साउदी अरबको एक तेल क्षेत्रलाई समेत निशाना बनाएको बताइएको छ । यसबीच विश्व बजार स्थिर राख्न तेल भण्डार ठूलो मात्रामा सार्वजनिक गर्न सकिने खबर आएपछि तेलको मूल्य केही शान्त भएको छ ।
यस युद्धका कारण ऊर्जा मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ, इन्धन वितरणमा सीमा लगाइएको छ र केही स्थानमा विद्यालयसमेत बन्द भएका छन् । यसै विषयमा युद्धका आर्थिक प्रभाव तथा ऊर्जा अवस्थाबारे छलफल गर्न सात धनी राष्ट्रका नेताहरू बुधबार भिडियो माध्यमबाट बैठक बस्ने फ्रान्सको राष्ट्रपति कार्यालयले जनाएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले पनि इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो तेल भण्डार सार्वजनिक गर्ने प्रस्तावबारे निर्णय गर्ने बताइएको छ ।
अमेरिकाले मंगलबार हर्मुज जलडमरूमध्यमा बारुदी सुरुङ बिछ्याउन सक्ने क्षमताका इरानी जहाजहरूलाई निशाना बनाएको जनाएको छ । विश्वको करिब पाँचौँ भाग तेल यही मार्गबाट जाने भएकाले यो मार्ग अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ । अमेरिकी सेनाले सार्वजनिक गरेको भिडियोमा १६ वटा इरानी बारुद बिछ्याउने डुंगा नष्ट गरिएको देखाइएको छ ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा लेख्दै यदि समुद्रमा बारुद राखिएको भए र तुरुन्त हटाइएन भने इरानले कहिल्यै नदेखेको सैन्य परिणाम भोग्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन् । अमेरिकामा चुनाव नजिकिँदै गर्दा तेलको मूल्य बढेकाले ट्रम्पमाथि राजनीतिक दबाबसमेत बढेको बताइएको छ । मंगलबार तेलको मूल्य करिब पाँच प्रतिशतले बढेपछि भण्डार सार्वजनिक गर्ने खबरसँगै बुधबार केही घटेको छ ।
युद्धको जोखिमबीच बुधबार बिहान संयुक्त अरब इमिरेट्सको तट नजिकै एउटा मालवाहक जहाज अज्ञात प्रक्षेप्यले आक्रमण गरेको बेलायती समुद्री निकायले जनाएको छ ।
यसैबीच इरानले क्षेत्रभर आक्रमण तीव्र बनाएको छ । इरान सरकारले इजरायलका विभिन्न शहरमा तीन घण्टासम्म मिसाइल प्रहार गर्दै अहिलेसम्मकै सबैभन्दा तीव्र आक्रमण गरेको जनाएको छ । यरुशलममा हवाई हमलाको सायरन र विस्फोटको आवाज सुनिएको एएफपीका पत्रकारहरूले बताएका छन् । तेल अवीवमा केही व्यक्ति घाइते भएको स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएको छ ।
इरानको इस्लामिक क्रान्तिकारी गार्डले बहराइन र इराकको कुर्द क्षेत्रतर्फ पनि प्रहार गरेको जनाएको छ । इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार कुवेतस्थित अमेरिकी हवाई अड्डालाई पनि निशाना बनाइएको थियो । कुवेतले आठ वटा ड्रोन खसालिएको जानकारी दिएको छ ।
साउदी अरबले पनि आफ्ना रक्षा मन्त्रालयमार्फत शायबा तेल क्षेत्रमा आउँदै गरेका धेरै ड्रोन र क्षेप्यास्त्र रोकिएको जनाएको छ । इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बाघेर गालिबाफले सामाजिक सञ्जालमा लेख्दै इरान युद्धविराम खोजिरहेको नभएको बताएका छन् । उनले आक्रमण गर्ने पक्षलाई सजाय दिनुपर्छ र फेरि आक्रमण नगर्ने पाठ सिकाउनुपर्छ भनेका छन् ।
युद्ध सुरु भएयता सात अमेरिकी सैनिक मारिएका र करिब १ सय ४० जना घाइते भएका अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ ।
फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले गरेको आक्रमणमा इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनी मारिएका थिए । उनका छोरा मोज्तबा खामेनीलाई उत्तराधिकारी घोषणा गरिएको भए पनि उनी हालसम्म सार्वजनिक रूपमा देखिएका छैनन् ।
तेहरानमा एक चालीस वर्ष आसपासकी महिलाले बमबारी सामान्य भवनमा नभई अन्य स्थानमा केन्द्रित भएको महसुस भए पनि विस्फोटको आवाज अत्यन्त डर लाग्दो भएको बताएकी छन् । इरानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार मार्च ८ सम्म १ हजार २ सय भन्दा बढी मानिस मारिएका र १० हजारभन्दा बढी नागरिक घाइते भएका छन् ।
युद्धको प्रभाव विश्वभर देखिन थालेको छ । श्रीलंकामा अमेरिकी सेनाले एक इरानी जहाज डुबाएको छ भने अष्ट्रेलियाले इरानको महिला फुटबल टोलीका थप दुई सदस्यलाई शरण दिएको जनाएको हो ।
इरान समर्थित लडाकु समूह सक्रिय रहेका इराक र लेबनान पनि युद्धका प्रमुख क्षेत्र बनेका छन् । इराकमा इरान निकट समूहले मंगलबार अमेरिकी आक्रमणमा आफ्ना पाँच लडाकु मारिएको बताएका छन् ।
लेबनानमा इजरायली हवाई आक्रमण र स्थलीय कारबाहीका कारण सयौँ मानिस मारिएका छन् र लाखौँ नागरिक घर छोड्न बाध्य भएका छन् । बुधबार बेरुतको दक्षिणी उपनगरमा नयाँ आक्रमण भएको र दक्षिणी सहर काना मा पाँच जनाको मृत्यु भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ । बेरुतको केन्द्र भागमा पनि इजरायलले आक्रमण गरेको राज्य सञ्चारमाध्यमले जनाएको छ ।
इरानले संयुक्त राष्ट्रसंघमा उजुरी गर्दै आइतबार बेरुतको समुद्री किनारस्थित होटलमा भएको आक्रमणमा आफ्ना चार कूटनीतिज्ञ मारिएको जनाएको छ । इजरायलले भने उक्त आक्रमण इरानी क्रान्तिकारी गार्डका प्रमुख कमाण्डरहरूलाई लक्षित गरेको दाबी गरेको छ ।
युद्धका कारण विश्वव्यापी रूपमा इन्धन र खाद्यान्नजस्ता आधारभूत वस्तुको मूल्य बढ्दै गएको भन्दै संयुक्त राष्ट्रसंघको व्यापार तथा विकास निकायले गरिब देशहरूमा यसको ठूलो असर पर्ने चेतावनी दिएको छ ।
मिस्रमा इन्धनको मूल्य करिब ३० प्रतिशतसम्म बढाइएको छ । काहिरोको बजारमा भेटिएकी छ सन्तानकी आमा ओम मोहम्मदले अहिले नै जीविकोपार्जन कठिन भएको अवस्थामा अब कसरी चलाउने भन्ने चिन्ता व्यक्त गरेकी छन् ।
