काठमाडौं । नेपालमा पछिल्लो समय फुटबल क्षेत्र गम्भीर संकटको सामना गरिरहेको छ। विदेशी खेलाडीको भिसा समस्या, निकायबीचको समन्वय अभाव, र संस्थागत विवादका कारण राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरू नै प्रभावित भएका छन्।
पर्यटक भिसामा नेपाल आएका ३८ विदेशी खेलाडीमध्ये तीन जना महिला खेलाडीसँग मात्र वर्किङ भिसा भएको तथ्य बाहिरिएपछि विवाद सुरु भएको हो। अध्यागमन विभागले पर्यटक भिसामा आएका खेलाडीलाई क्लबबाट खेलाउन नमिल्ने स्पष्ट निर्देशन दिएको छ।
नेपालमा कुनै पनि विदेशी नागरिकले पेशागत रूपमा खेल्न श्रम स्वीकृति र वर्किङ भिसा अनिवार्य रूपमा लिनुपर्ने प्रावधान छ। छोटो अवधिका लागि अस्थायी वर्किङ भिसा र दीर्घकालीन कामका लागि एक वर्षसम्मको वर्किङ भिसा उपलब्ध हुने व्यवस्था भए पनि प्रक्रिया पूरा नगर्दा समस्या उत्पन्न भएको हो।
यसै विषयलाई लिएर अध्यागमन विभागले पत्र पठाएपछि अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) ले राष्ट्रिय लिगका खेलहरू अनिश्चितकालका लागि स्थगित गर्यो। यसको प्रत्यक्ष असर क्लब, खेलाडी र समर्थक सबैमा परेको छ। लिग स्थगित हुँदा क्लबहरूले ठूलो आर्थिक क्षति व्यहोर्नुपरेको बताएका छन्। विशेषगरी सीमित स्रोतबाट सञ्चालन भइरहेका क्लबहरू लगानी जोखिममा परेको भन्दै चिन्तित छन्।
विदेशी खेलाडीहरूको अनुबन्ध र कागजात प्रक्रिया पूरा गरेको दाबी गर्दै आएका क्लबहरू भने निर्णयप्रति असन्तुष्ट देखिएका छन्। यसले भविष्यमा फुटबल क्षेत्रमा लगानी गर्ने वातावरणसमेत कमजोर हुने संकेत देखिएको छ।
फुटबल संकटको अर्को मुख्य कारण राष्ट्रिय खेलकुद परिषद (राखेप) र अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) बीचको विवाद हो। हङकङविरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल रद्द हुनु यसको स्पष्ट उदाहरण बनेको छ। एन्फाले दशरथ रंगशाला प्रयोग गर्न अनुमति नपाएको दाबी गरे पनि राखेपले उक्त आरोप अस्वीकार गरेको छ।
यति मात्र होइन, झापामा हुने एन्फा निर्वाचनलाई लिएर पनि विवाद चर्किएको छ। राखेपले निर्वाचन स्थगित गर्न निर्देशन दिए पनि एन्फाले तोकिएकै मितिमा निर्वाचन गर्ने अडान लिएको छ। एन्फाका अनुसार निर्वाचन रोकिए अन्तर्राष्ट्रिय संस्था फिफा र एएफसीबाट प्रतिबन्धको जोखिम रहन्छ। विवादको प्रभाव केवल प्रशासनिक तहमा सीमित छैन। राष्ट्रिय पुरुष लिग, महिला लिग र अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरू नै प्रभावित भएका छन्।
लामो समयपछि घरेलु मैदानमा अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेल्ने अवसर गुम्नु नेपाली फुटबलका लागि ठूलो धक्का हो। साथै, यस्तो अवस्थाले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपालको खेल व्यवस्थापनप्रतिको विश्वसनीयतामा प्रश्न उठाएको छ।
यो समस्या समाधानका लागि निकायहरूबीच समन्वय र सहकार्य, स्पष्ट कानुनी प्रक्रिया र कार्यान्वयन, तथा पारदर्शी संवाद र जिम्मेवारी बाँडफाँटमा सुधार आवश्यक देखिन्छ।
खेलभन्दा माथि उठेर संस्थागत विवाद समाधान नगरेसम्म नेपाली फुटबलले स्थिरता पाउने सम्भावना कमजोर देखिन्छ । नेपाली फुटबल अहिले संक्रमणकालीन अवस्थामा छ। भिसा विवाद, लिग स्थगन, र संस्थागत द्वन्द्वले समग्र संरचनालाई चुनौती दिएको छ।
यदि सम्बन्धित निकायहरूले समयमै सहकार्य र सुधारको बाटो अपनाएनन् भने भविष्यमा अन्तर्राष्ट्रिय अवसरहरू गुम्ने मात्र होइन, नेपाली फुटबलको विकास यात्रामा दीर्घकालीन असर पर्ने निश्चित छ।
प्रक्षेपण राष्ट्रिय दैनिकबाट साभार।
