बुधबार नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक १२.१७ अंकले बढेर २६०७ पुगेको छ । यो वृद्धिले बजारमा केही राहतको सास फेर्ने अवसर दिएको छ, यद्यपि दिनभरको उतारचढावले लगानीकर्ताहरूको मनोबल पूर्ण रूपमा उकास्न सकेन ।
कारोबारको अधिकांश समय रातो मार्किङमा रहेको नेप्से दिउँसो २ बजेतिर मात्र उकालो लाग्यो, जसले बजारको अस्थिरता र अन्तिम घडीको निर्णयहरूको प्रभावलाई उजागर गर्छ । नेप्से बढे पनि कारोबार रकममा गिरावट आएको छ—अघिल्लो दिन ५ अर्ब १५ करोडको कारोबार भएकोमा बुधबार ४ अर्ब ६८ करोडमा सीमित भयो । यो कमीले लगानीकर्ताहरूको सतर्कता र तरलताको अभावलाई संकेत गर्छ ।
दिनभर १४९ कम्पनीको सेयरमूल्य बढ्दा ९० को घट्यो भने १२ को स्थिर रह्यो । यो अनुपातले बजारमा सकारात्मक धारणा हावी भएको देखाउँछ । अधिकांश समूहका सूचकहरू हरियो भएका छन्, जसमा फाइनान्स समूह सबैभन्दा अगाडि छ—३.४१ प्रतिशतको उल्लेखनीय वृद्धि । बैंकिङ ०.५६, विकास बैंक ०.०८, हाइड्रोपावर ०.३९, लगानी ०.६६, जीवन बीमा ०.४०, उत्पादन तथा प्रशोधन ०.६३, माइक्रोफाइनान्स ०.२२, निर्जीवन बीमा ०.२१, अन्य ०.४४ र व्यापार ०.४२ प्रतिशतले बढेका छन् ।
यी वृद्धिहरूले वित्तीय क्षेत्रको बलियो आधार र जलविद्युत् तथा उत्पादन क्षेत्रको सम्भावनालाई प्रतिबिम्बित गर्छन् । तर, होटल तथा पर्यटन समूह ०.४५ प्रतिशतले घटेर एक्लो रातो मार्किङमा रह्यो, जसले पर्यटन क्षेत्रको कोभिडपछिको पुनरुत्थानमा अझै चुनौती रहेको जनाउँछ । व्यक्तिगत कम्पनीहरूको प्रदर्शनले बजारको विविधता झल्काउँछ ।
माबिलुङ इनर्जी र उन्नति सहकार्य लघुवित्तको मूल्य १० प्रतिशतले बढेर सर्किट ब्रेकर लाग्यो, जसले साना जलविद्युत् र लघुवित्त क्षेत्रमा लगानीकर्ताको आकर्षण बढेको देखाउँछ । नेपाल फाइनान्स ८.७६, सम्पदा लघुवित्त ६.०६ र माहुली लघुवित्त ५.१५ प्रतिशतले उक्लिए । यसको विपरीत, फर्स्ट माइक्रोफाइनान्सको मूल्य ७.४८ प्रतिशतले सबैभन्दा धेरै घट्यो, अभियान लघुवित्त ४.६७ र विन्ध्यबासिनी हाइड्रोपावर ४.०८ प्रतिशतले ओरालो लागे । यी गिरावटहरूले माइक्रोफाइनान्स र हाइड्रो क्षेत्रमा जोखिम प्रबन्धनको आवश्यकता औंल्याउँछन् ।
कारोबार रकमका आधारमा शीर्ष पाँच कम्पनीहरू युनियन हाइड्रोपावर, हिमालयन डिस्टिलरी, राधि विद्युत्, एनआरएन इन्फ्रास्ट्रक्चर र शिवम् सिमेन्ट रहे । यी कम्पनीहरूको उच्च कारोबारले जलविद्युत्, मदिरा उत्पादन, पूर्वाधार र सिमेन्ट क्षेत्रमा लगानीको केन्द्रबिन्दु बनेको पुष्टि गर्छ । हिमालयन डिस्टिलरी जस्ता उत्पादनमूलक कम्पनीको उपस्थितिले उपभोक्ता मागको स्थिरता देखाउँछ, जबकि शिवम् सिमेन्टले पूर्वाधार विकासको गतिलाई प्रतिनिधित्व गर्छ ।
यो दैनिक उतारचढावलाई गहिराइमा विश्लेषण गर्दा नेपालको सेयर बजार अझै परिपक्व हुन बाँकी छ । नेप्सेको वृद्धि सकारात्मक भए पनि कारोबार रकमको कमीले तरलता संकट र लगानीकर्ताको विश्वासको अभावलाई उजागर गर्छ । राष्ट्र बैंकको मौद्रिक नीति, ब्याजदरको उतारचढाव र वैदेशिक लगानीको प्रवाहले बजारलाई प्रभावित पार्छन् । फाइनान्स र हाइड्रोपावरको बलियो प्रदर्शनले यी क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने सन्देश दिन्छ, तर होटल तथा पर्यटनको गिरावटले पर्यटन पुनरुत्थानका लागि सरकारी नीतिको आवश्यकता औंल्याउँछ ।
समग्रमा, बुधबारको हरियाली आशाको किरण हो, तर यो स्थायी हुनका लागि नियामक सुधार, लगानीकर्ता शिक्षा र आर्थिक स्थिरता अपरिहार्य छन् । लगानीकर्ताहरूले जोखिम मूल्यांकन गरी दीर्घकालीन दृष्टिकोण अपनाउनु पर्छ । नेप्से २६०० को ब्यारियर पार गर्दै अघि बढ्न सकेमा मात्र बजारको साँचो सम्भावना खुल्नेछ । यो वृद्धि एउटा सुरुवात मात्र हो—अबको चुनौती यसलाई कायम राख्नु हो ।
मिति २०८२ कार्तिक २० गतेको सम्पादकीय प्रक्षेपण राष्ट्रिय दैनिकदेखि साभार
