काठमाडौं । नेपाल मेडिकल काउन्सिलले चिकित्सक डा. तुषार सरवजनाको दुवै प्रकारका दर्ता लाइसेन्स खारेज गर्ने निर्णय गरेको छ।
काउन्सिलले उनको नाममा रहेको अस्थायी दर्ता (एमबीबीएस) र विशेषज्ञ दर्ता (एमडी, अप्थाल्मोलोजी) दुवैलाई अमान्य ठहर गर्दै औपचारिक रूपमा रद्द गरेको हो।
काउन्सिलका रजिस्ट्रार डा. सतिसकुमार देवका अनुसार दर्ता समितिको निर्णयअनुसार सरवजनाको लाइसेन्स खारेज गरिएको हो। काउन्सिलले गरेको विस्तृत छानबिनमा उनीले भारतको राहदानी प्रयोग गरेर अध्ययन गरेको तथ्य भेटिएपछि उक्त निर्णयमा पुगेको जनाइएको छ। काउन्सिलको निर्णयमा उल्लेख गरिएअनुसार एकै समयमा भारतीय पासपोर्ट र नेपाली नागरिकता प्रमाणपत्र दुवै रहेको अवस्थामा, भारतीय पासपोर्टका आधारमा ‘फरेन नेसनल’ अन्तर्गत अध्ययन गरेका व्यक्तिलाई नेपाल मेडिकल काउन्सिलमा दर्ता गर्न नमिल्ने कानुनी व्यवस्था रहेको छ। यही आधारमा सरवजनाको दर्ता नम्बर ३५१४२ अन्तर्गत रहेको लाइसेन्स खारेज गर्ने निर्णय गरिएको काउन्सिलले जनाएको छ।
डा. सरवजनाले स्थायी दर्ताका लागि काउन्सिलमा निवेदन दिएका थिए। सो निवेदनसँगै बुझाइएका कागजातहरूको अध्ययन गर्दा उनीसँग भारतीय राहदानी र वंशजका आधारमा प्राप्त नेपाली नागरिकता दुवै रहेको तथ्य खुलेको थियो। यही विषयले काउन्सिललाई थप अनुसन्धान गर्न प्रेरित गरेको बताइएको छ। उनको शैक्षिक पृष्ठभूमिबारे समेत काउन्सिलले विस्तृत जानकारी संकलन गरेको थियो। बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले काउन्सिललाई पठाएको पत्रमा सरवजनाले विदेशी नागरिकका रूपमा एमबीबीएस अध्ययन गरेको उल्लेख गरिएको थियो। यसले उनको शैक्षिक स्थिति र नागरिकताको अवस्थाबीच असंगति देखाएको काउन्सिलको निष्कर्ष छ।त्यसैगरी, नागरिकता सम्बन्धी विवरणका लागि गृह मन्त्रालयमार्फत सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट समेत जानकारी लिइएको थियो। प्राप्त विवरणअनुसार सरवजनाले २०७८ मंसिर २८ गते वंशजका आधारमा नेपाली नागरिकता प्रमाणपत्र प्राप्त गरेको देखिएको छ।
यससँगै, भारतको नेसनल मेडिकल काउन्सिलमा पनि उनले चिकित्सकका रूपमा लाइसेन्स लिएको तथ्य फेला परेको छ। बहु–देशीय दर्ता र नागरिकता सम्बन्धी जटिल अवस्थाले उनको पेशागत वैधानिकतामाथि प्रश्न उठाएको काउन्सिलको निष्कर्ष छ। यी सबै तथ्यहरूको समग्र मूल्यांकनपछि काउन्सिलले सरवजनाको दुवै दर्ता लाइसेन्स खारेज गर्ने निर्णयमा पुगेको जनाएको छ। काउन्सिलका अधिकारीहरूका अनुसार चिकित्सक दर्ता प्रक्रियामा पारदर्शिता, कानुनी स्पष्टता र एकरूपता कायम राख्न यस्तो निर्णय आवश्यक भएको हो। यो घटनाले नेपालमा चिकित्सक दर्ता प्रक्रिया, विदेशी नागरिकका रूपमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीहरूको हैसियत, तथा दोहोरो कागजात प्रयोगका कानुनी जटिलताबारे व्यापक बहस सुरु गराएको छ। विशेषगरी चिकित्सा शिक्षा र पेशागत दर्तामा कडाइ आवश्यक रहेको विषयलाई यस प्रकरणले पुनः उजागर गरेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। काउन्सिलको निर्णयसँगै डा. सरवजनाको नेपालमा चिकित्सकीय अभ्यास गर्ने अधिकार समाप्त भएको छ। आगामी दिनमा उनले कानुनी उपचार खोज्ने वा पुनरावलोकनका लागि निवेदन दिने सम्भावना भने खुला रहेको कानुन व्यवसायीहरू बताउँछन्।
प्रक्षेपण राष्ट्रिय दैनिकबाट साभार।
