काठमाडौं । करिब ६ दशक लामो इतिहास बोकेको नेपालको निजी क्षेत्रको शीर्ष संस्था नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ ले नयाँ नेतृत्व पाएको छ । महासंघको २१औँ अध्यक्षका रूपमा अञ्जन श्रेष्ठ चयन भएका छन् । यससँगै निजी क्षेत्रको नीतिगत मार्गदर्शन, सरकारसँगको समन्वय र आर्थिक एजेन्डाहरू अघि बढाउने जिम्मेवारी अब श्रेष्ठको काँधमा आएको छ ।
महासंघको स्थापना कालदेखि हालसम्म २० जना अध्यक्षले नेतृत्व गरिसकेका छन् । संस्थाको पहिलो अध्यक्षका रूपमा लोकनाथ जोशी ले वि.सं. २०२२ देखि २०२४ सम्म कार्यभार सम्हालेका थिए । त्यसयता महासंघले नेपालको औद्योगिक तथा व्यापारिक विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ । नयाँ अध्यक्ष श्रेष्ठले पनि यही परम्परालाई निरन्तरता दिँदै आगामी तीन वर्ष संस्थाको नेतृत्व गर्नेछन् ।
श्रेष्ठ यसअघि २०८० साल वैशाखमा महासंघको वरिष्ठ उपाध्यक्षमा निर्वाचित भएका थिए । महासंघको विधानअनुसार वरिष्ठ उपाध्यक्ष स्वतः अध्यक्ष बन्ने व्यवस्था अन्तर्गत उनी अध्यक्ष पदमा पुगेका हुन् । यद्यपि, यो व्यवस्था अब अन्तिमपटक प्रयोगमा आएको हो । महासंघले गत वर्ष नै विधान संशोधन गर्दै भविष्यमा स्वतः अध्यक्ष बन्ने प्रावधान हटाइसकेको छ । यसपछि आउने नेतृत्व प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धाबाट चयन हुनेछ र अध्यक्षको कार्यकाल पनि तीन वर्षबाट घटाएर दुई वर्ष बनाइनेछ ।
निवर्तमान अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकाल ले आफ्नो तीनवर्षे कार्यकाल पूरा गरेपछि सम्पन्न ६०औँ वार्षिक साधारणसभा तथा अधिवेशनमार्फत् नयाँ कार्यसमिति चयन भएको हो । सोही प्रक्रियाबाट श्रेष्ठले नेतृत्व सम्हालेका हुन् । यसपटक उनी स्वयं अध्यक्ष पदका लागि प्रतिस्पर्धामा उत्रिनु परेन, तर उनले आफ्नो समर्थनमा प्यानल तयार पारेका थिए । उक्त प्यानलले महासंघभित्र अधिकांश पदमा जित हासिल गरेको छ, जसले उनको कार्यकाललाई सहज बनाउने आकलन गरिएको छ ।
महासंघमा श्रेष्ठको यात्रा लामो र अनुभवपूर्ण रहँदै आएको छ । करिब साढे दुई दशकअघि महासंघमा प्रवेश गरेका उनले कार्यकारिणी सदस्यदेखि वस्तुगत उपाध्यक्षसम्मका विभिन्न जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन् । यसबाहेक, उनी नाडा अटोमोबाइल्स एशोसिएसन अफ नेपाल का पूर्वअध्यक्ष समेत हुन्, जसले अटोमोबाइल क्षेत्रको नीतिगत विकासमा योगदान दिएका छन् । व्यवसायिक पृष्ठभूमिको हिसाबले पनि श्रेष्ठ परिचित नाम हुन् । उनी नेपालको प्रतिष्ठित व्यावसायिक समूह लक्ष्मी ग्रुप का कार्यकारी निर्देशक हुन् । तीन दशकभन्दा बढी अनुभव बोकेका उनले आफ्नो व्यवसायिक यात्रा पोखराबाट दुग्ध व्यवसाय—‘सफल डेरी’—बाट सुरु गरेका थिए । आज उनको संलग्नता रहेको समूहले अटोमोबाइल, उत्पादन, खाद्य तथा दुग्ध उद्योगलगायत विभिन्न क्षेत्रमा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरिरहेको छ ।
अटोमोबाइल क्षेत्रमा हुन्डाई गाडीको नेपालका लागि आधिकारिक बिक्रेताका रूपमा ‘लक्ष्मी हुन्डाई’ परिचित छ । यसैगरी उत्पादनतर्फ ‘सुजल फुड्स’ (चोकोफन), ‘लक्ष्मी स्टिल्स’ तथा प्लास्टिक उद्योगहरू सञ्चालनमा छन् । खाद्य तथा दुग्ध क्षेत्रमा पनि समूहले कन्फेक्सनरी र डेरी उत्पादनमार्फत् बजारमा सशक्त उपस्थिति जनाएको छ । यी विविध क्षेत्रमा सक्रिय अनुभवले उनलाई निजी क्षेत्रका चुनौती र सम्भावनाबारे गहिरो बुझाइ दिएको छ । नयाँ अध्यक्षका रूपमा श्रेष्ठले आफ्नो प्राथमिकता स्पष्ट रूपमा अघि सारेका छन् ।
विशेषगरी अहिलेको सुस्त अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने, औद्योगिक वातावरण सुधार गर्ने र निजी क्षेत्रको मनोबल उच्च बनाउने विषयमा उनले जोड दिएका छन् । उनका अनुसार, आर्थिक गतिविधि सुस्त हुँदा उद्योगी–व्यवसायीहरू प्रत्यक्ष प्रभावित हुन्छन्, त्यसैले राज्यले निजी क्षेत्रसँग सहकार्य गरेर समाधान खोज्नुपर्ने आवश्यकता छ ।
उनले आन्तरिक बजार सशक्त बनाउने विषयलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेका छन् । “मेरो ध्यान आन्तरिक आर्थिक गतिविधि बढाउनेतर्फ केन्द्रित हुनेछ,” उनले भनेका छन्, “यसका लागि सरकारलाई नीतिगत सुझाव दिएर व्यावहारिक समाधान खोज्नेछौँ । निजी क्षेत्रको सक्रिय सहभागिताबिना अर्थतन्त्र अघि बढ्न सक्दैन भन्ने कुरा स्पष्ट छ ।” उनको भनाइले सरकार–निजी क्षेत्र सहकार्यलाई अझ मजबुत बनाउने संकेत गरेको छ । श्रेष्ठले औद्योगीकरणलाई रोजगारी सिर्जनाको प्रमुख माध्यमका रूपमा अघि सारेका छन् ।
उनका अनुसार, स्वदेशमै उद्योग विस्तार गर्न सके मात्र युवाहरूलाई देशभित्रै अवसर सिर्जना गर्न सकिन्छ । अन्यथा, वैदेशिक रोजगारीमा युवाहरूको निर्भरता अझ बढ्ने जोखिम रहन्छ । उनले उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगानी बढाउन नीति र वातावरण सुधार गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।
आगामी आर्थिक वर्षको बजेट निर्माणको पूर्वसन्ध्यामा महासंघको भूमिका अझ महत्वपूर्ण हुने उनले बताएका छन् । नयाँ कार्यसमितिले निजी क्षेत्रका समस्याहरूको पहिचान गरी सरकारलाई ठोस र व्यावहारिक सुझाव दिने तयारी भइरहेको उनले जानकारी दिएका छन् । बजेटमार्फत् उद्योग–व्यवसायलाई सहज बनाउने नीति ल्याउनुपर्ने उनको जोड छ । नेपालको अर्थतन्त्रमा निजी क्षेत्रको योगदान उल्लेखनीय रहेको सन्दर्भमा पनि उनले ध्यानाकर्षण गराएका छन् । उनका अनुसार, देशको कुल रोजगारीमा निजी क्षेत्रको योगदान करिब ८० प्रतिशतभन्दा बढी रहेको छ । यस्तो अवस्थामा निजी क्षेत्रलाई सहयोग पुग्ने नीति बनाउनु केवल व्यवसायीको मात्र होइन, समग्र अर्थतन्त्रको आवश्यकता भएको उनको तर्क छ ।
यसैबीच, निजी क्षेत्रले भोगिरहेका समस्या—जस्तै लगानीको अनिश्चितता, बैंकिङ तरलता, नीतिगत अस्थिरता र घट्दो माग—जस्ता विषयलाई समाधान गर्न महासंघले सशक्त आवाज उठाउने उनले प्रतिबद्धता जनाएका छन् । यसले सरकारलाई नीति निर्माणमा सन्तुलित दृष्टिकोण अपनाउन दबाब सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । समग्रमा, अञ्जन श्रेष्ठको नेतृत्वलाई निजी क्षेत्रले नयाँ आशाका रूपमा हेरेको छ । उनको अनुभव, नेटवर्क र नीतिगत बुझाइले महासंघलाई अझ प्रभावकारी बनाउने विश्वास गरिएको छ । अबको तीन वर्षमा उनले लिने निर्णय र अघि बढाउने एजेन्डाले नेपालको आर्थिक दिशा निर्धारणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ ।
प्रक्षेपण राष्ट्रिय दैनिकबाट साभार ।
