काठमाडौं । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक एवं पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ’प्रचण्ड’ले मुलुकको राजनीतिक इतिहास र वर्तमान सत्ता समीकरणलाई लिएर शृंखलाबद्ध र गम्भीर खुलासा गरेका छन् । राजधानीमा आइतबार आयोजित एक विशेष कार्यक्रममा बोल्दै संयोजक प्रचण्डले विगतका केही संवेदनशील कालखण्डमा आफूहरू भौतिक र राजनीतिक रूपमै समाप्त हुने अवस्थामा पुगेको स्मरण गरे ।
भदौ २३ र २४ गतेको घटनालाई उद्धृत गर्दै उनले त्यसबेला आफूहरू प्रतिक्रियावादीहरूको चरम घेराबन्दीमा परेको र बाँच्ने सम्भावना निकै न्यून रहेको बताए । तात्कालिक समयमा पार्टीका नेता–कार्यकर्ता वा लडाकुहरूको शक्तिले नभई अन्तर्राष्ट्रिय तथा क्षेत्रीय भूराजनीतिक शक्ति केन्द्रहरूको आपसी टक्कर र संघर्षका कारण आफूहरू जोगिन सफल भएको उनको विश्लेषण छ । विगतको त्यो कहालीलाग्दो र अनपेक्षित परिस्थितिलाई स्मरण गर्दै प्रचण्डले अहिले पनि आफू कसरी जीवित रहन सफल भएँ भनेर सोच्दा अचम्म लाग्ने गरेको उल्लेख गरे ।
कार्यक्रममा उपस्थित नेता तथा कार्यकर्ताहरूलाई प्रश्न गर्दै उनले त्यसबेला आफूहरू पूर्ण रूपमा निरीह र चेपुवामा परेको अवस्थालाई बिर्सन नहुने बताए । प्रतिक्रियावादी शक्तिहरूले चाहेको खण्डमा आफूहरूलाई एकैछिनमा समाप्त पार्न सक्ने स्थिति रहेको स्वीकार गर्दै उनले आफूहरू किचिएर र मिचिएर मर्न सक्ने ठाउँमा पुगेको दाबी गरे । दुई दिनसम्म आफ्नै पार्टीका कार्यकर्ता र आम जनतामा समेत पार्टीका शीर्ष नेताहरू जीवितै छन् कि छैनन्, कतै गिरफ्तार भइसकेका वा मारिइसकेका त होइनन् भन्ने तीव्र संशय र अन्योल पैदा भएको उनले सम्झाए । यस्तो गम्भीर परिस्थितिमा पार्टीका युवा वा लडाकुहरू सडकमा उत्रिएर जुलुस निकाल्ने वा बचाउन सक्ने स्थिति नै नरहेको उनको भनाइ थियो ।
यस प्रकारको गम्भीर संकटबाट पार पाउनुको मुख्य श्रेय उनले विश्व भूराजनीतिको जटिल खेललाई दिएका छन् । अङ्ग्रेजी शब्दावली ‘कोलुजन एण्ड कन्टेन्सन’ (मिलेमतो र संघर्ष) लाई प्रयोग गर्दै प्रचण्डले अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति केन्द्रहरूको आपसी एकता र द्वन्द्वको घर्षणले गर्दा नै आफूहरू सुरक्षित रहन पाएको स्पष्ट पारे । भूराजनीतिक सन्तुलनले एकातिर आफूहरूलाई निरीह बनाएको भए तापनि अर्कोतिर त्यही शक्तिको टक्करका कारण आफूहरूको ज्यान जोगिएको उनको तर्क छ । राजनीतिमा नाटकीय मोड कसरी आउँछ भन्ने उदाहरण दिँदै उनले भदौ २४ गते आफूहरूलाई विध्वंस गर्न खोज्ने शक्तिहरूले नै दुई दिनपछि अर्थात् २६ गते राति आफू र नेकपा एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधवकुमार नेपाललाई राष्ट्रपति कार्यालयमा आमन्त्रण गरेको खुलासा गरे ।
प्रधानसेनापति र राष्ट्रपतिले आफूहरूलाई बोलाएर मुलुकको आगामी दिशा र संकट समाधानका लागि सुझाव माग्नेछन् भन्ने कुरा आफूहरूले सोच्दै नसोचेको तर राजनीतिमा त्यस्तै अनौठो घटनाक्रम विकसित भएको उनले बताए । भूराजनीतिको यो गम्भीर विश्लेषणसँगै संयोजक प्रचण्डले वर्तमान घरेलु राजनीति र दलहरूबीचको शक्ति संघर्षमा पनि कडा टिप्पणी गरे । विशेषगरी नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँगको आफ्नो सम्बन्ध र राजनीतिक टक्करलाई लिएर उनले आक्रामक धारणा राखे ।
आफ्नो राजनीतिक अस्तित्व समाप्त पार्न वा आफूलाई कमजोर बनाउन एमाले अध्यक्ष ओलीबाहेक अन्य कसैको पनि सामर्थ्य नरहेको जिकिर उनले गरे । काठमाडौँ महानगरपालिकाका प्रमुख वालेन्द्र शाह (बालेन) तर्फ लक्षित गर्दै प्रचण्डले आफू र माधव नेपाललाई सिध्याउने सामर्थ्य बालेनसँग नभएको र उनी राजनीतिक रूपमा ओलीको उचाइमा नरहेको टिप्पणी गरे । वर्तमान सरकार वा बालेन शाहले आफूहरूलाई कमजोर पार्न कुनै अतिरिक्त मिहिनेत गर्नु नपर्ने भन्दै ओली एक्लै आफूहरूका विरुद्ध पर्याप्त रहेको उनको भनाइ थियो ।
आफू र आफ्नो दलमाथि लाग्दै आएका आर्थिक भ्रष्टाचारका आरोपहरूको खण्डन गर्दै प्रचण्डले केपी शर्मा ओलीले आफूहरूलाई फसाउन र जेल हाल्नका लागि हरसम्भव षड्यन्त्र बुनेको आरोप लगाए । विगतको सरकारले माधवकुमार नेपालमाथि मुद्दा अल्झाएर राखेको र आफूमाथि पनि दुबईमा १४० अर्ब रुपैयाँ कालोधन राखेको भन्दै निरन्तर दुष्प्रचार गरिएको गुनासो उनले पोखे । तीन–तीन पटक देशको प्रधानमन्त्री भइसकेको व्यक्तिमाथि समाजमा भ्रम छर्नका लागि यस्ता मनगढन्ते कथाहरू बुनिएको भन्दै उनले आक्रोश व्यक्त गरे ।
यदि आफूहरूले साच्चै नै कुनै गल्ती वा भ्रष्टाचार गरेको भए ओलीले धेरै पहिले नै जेल हाल्ने स्थिति बन्ने उनले दाबी गरे । ओलीले आफूहरूको कमजोरी खोज्न, फसाउन र राजनीतिक रूपमा सिध्याउन आफ्नो सम्पूर्ण शक्ति र सामर्थ्य लगाएको भए पनि केही फेला पार्न नसकेको प्रचण्डको भनाइ थियो । ओलीबाट निरन्तर प्रहार र षड्यन्त्र भइरहेको आरोप लगाए तापनि प्रचण्डले मुलुकको आवश्यकता र वामपन्थी आन्दोलनको रक्षाका लागि आफू पुनः सहकार्य र एकताको पक्षमा उभिन तयार रहेको संकेत गरे ।
देशमा अझै पनि बलियो वामपन्थी आन्दोलन र ध्रुवीकरण आवश्यक रहेको औंल्याउँदै उनले विगतका तीता अनुभवहरूलाई थाती राखेर फेरि मिलेर अगाडि बढ्न आफू तयार रहेको बताए । चौतर्फी घेराबन्दी र आक्रमणका बाबजुद पनि वामपन्थी शक्तिहरूबीच सहकार्यको हात बढाउन चाहनुलाई उनले आफ्नो राजनीतिक उदारता र जिम्मेवारी बोधको संज्ञा दिए । प्रचण्डको यो पछिल्लो अभिव्यक्तिले नेपाली राजनीतिमा विगतका कतिपय नखुलेका पानाहरूलाई उजागर गर्नुका साथै आगामी दिनमा दलहरूबीच हुनसक्ने नयाँ राजनीतिक ध्रुवीकरण र भूराजनीतिको प्रभावलाई फेरि एकपटक बहसको केन्द्रमा ल्याएको छ ।
प्रक्षेपण राष्ट्रिय दैनिकबाट साभार ।
