वाशिङ्टन डी.सी. । पूर्व अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार जोन बोल्टनले रूस युक्रेन युद्धको जड अमेरिकाको राष्ट्रपति परिवर्तनमा नभई रूसी नेतृत्वको निर्णयमा रहेको बताएका छन् । उनका अनुसार डोनाल्ड ट्रम्प वा जो बाइडन जसको नेतृत्व भए पनि युक्रेनमाथि रूसी आक्रमण हुने सम्भावना उस्तै थियो ।
बोल्टनका भनाइमा रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले हाल शान्ति वार्तामा गम्भीरता नदेखाउँदै ढिलाइ गर्ने नीति अपनाइरहेका छन् । उनले पुटिनले पटक–पटक शान्ति सम्झौतामा सहमति जनाउन अस्वीकार गरेको बताए । ट्रम्पले आफ्नो राजनीतिक अभियानमा रूस–युक्रेनबीच शान्ति सम्झौता गराएर अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति पुरस्कार पाउने लक्ष्य राखे पनि त्यसबाट ठोस परिणाम आउनेमा आफू सन्देहमा रहेको बोल्टनको भनाइ छ । उनका अनुसार ट्रम्प छिटो निर्णय बदल्ने र एक विषयबाट अर्को विषयमा ध्यान सार्ने स्वभावका व्यक्ति हुन् ।
पश्चिमी देशहरूले अपनाएको रणनीतिबारे टिप्पणी गर्दै बोल्टनले रूसले सन् दुई हजार चौधमै युक्रेनमाथि पहिलो आक्रमण गरेको र त्यसयता दोस्रो आक्रमणको तयारी गर्दै आएको उल्लेख गरे । यद्यपि सन् दुई हजार बाइसको आक्रमणपछि रूसले अपेक्षा गरेजस्तो सफलता प्राप्त गर्न नसकेको उनको निष्कर्ष छ ।
यसैबीच, युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की फ्रान्स भ्रमणका क्रममा ‘इच्छुक राष्ट्रहरूको समूह’का नेताहरूसँग भेटघाटमा व्यस्त रहेका छन् । फ्रान्स, बेलायत र युक्रेनका सैन्य अधिकारीहरूले सेना परिचालन, सैनिक सङ्ख्या, आवश्यक हतियार र प्रभावकारी सैन्य संरचनाबारे विस्तृत छलफल गरेका छन् । युक्रेनले शान्ति प्रयासमा कुनै सम्झौता उल्लङ्घन नहोस् भन्ने विषयमा अमेरिकीतर्फसँग पनि समन्वय गरेको जनाएको छ ।
भविष्यका विश्वव्यापी खतराबारे बोल्टनले चीनलाई सबैभन्दा ठूलो चुनौतीको रूपमा औँल्याएका छन् । चिनियाँ सैन्य शक्ति तीव्र गतिमा बढिरहेको र यसले दक्षिण चीन सागर, ताइवान वरपर तथा भारतसँग जोडिएको वास्तविक नियन्त्रण रेखामा शान्ति र सुरक्षालाई खतरा पुर्याइरहेको उनको चेतावनी छ । त्यसपछि युक्रेनमा रूसले गरिरहेको युद्ध दोस्रो ठूलो चिन्ता भएको र इरान तथा उत्तर कोरियाका गतिविधि तेस्रो तहको जोखिमका रूपमा रहेको उनले बताए ।
विश्वमा बढ्दो अस्थिरता र सुरक्षाका चुनौतीहरूलाई ध्यानमा राख्दै बोल्टनले भारत र अमेरिकाबीचको सहकार्य अझ बलियो बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् । उनका शब्दमा, अहिलेको विश्व निकै जोखिमपूर्ण बन्दै गएको छ र यस्ता साझा चुनौतीहरू सामना गर्न दुवै देश नजिकिएर काम गर्नु अत्यन्त आवश्यक देखिएको छ ।
