मुस्ताङ । घरपझोङ गाउँपालिका–२, मार्फा गाउँका स्थानीय धनप्रकाश लालचनले स्थानीय उत्पादनको व्यवसायलाई प्रवर्द्धन गर्दै पर्यटक लक्षित ‘स्याउको सुकुटी’ उत्पादनमा सुरु गरेका छन्।
यस सुकुटी विशेषगरी मुस्ताङ घुम्न आउने आन्तरिक पर्यटकलाई बिक्री गर्न लक्षित गरिएको छ, जसले यहाँको परम्परागत स्वादसँगै स्वास्थ्यकर उत्पादनको अनुभव दिन्छ।
धनप्रकाशका अनुसार गाउँमा फल्ने स्याउलाई सङ्कलन गरेर धुवाँ नलाग्ने तरिकाले सुकाउने प्रक्रिया अपनाइन्छ। सुकुटी बनाउनका लागि स्याउलाई काट्ने, पातलो टुक्रामा परिणत गर्ने, परम्परागत तरिकाले धूप वा हावा सुकाउने विधि प्रयोग गरिन्छ। त्यसपछि सफा र आकर्षक प्याकेजिङ गरेर बिक्रीका लागि तयार पारिन्छ। यसले स्याउको प्राकृतिक स्वाद, रंग र पौष्टिकता कायम राख्ने काम गर्छ। स्याउलाई चाना काटेर सोलार ड्रायरको सहायतामा सुकुटी तयार गरिन्छ। यसरी सुकाइएको स्याउ लामो समयसम्म बिग्रँदैन र पोषणतत्त्व पनि धेरै हदसम्म सुरक्षित रहन्छ।
पछिल्लो समय स्याउको सुकुटीप्रति उपभोक्ताको आकर्षण बढ्दो छ। स्वास्थ्यप्रति सचेत वर्ग, विद्यार्थी, यात्रु तथा पर्यटकहरूका लागि यो लोकप्रिय खाजाका रूपमा विकसित हुँदै गएको छ। “मुस्ताङ घुम्न आउने पर्यटकलाई यहाँको विशेष स्वाद र परम्परागत उत्पादनको अनुभव गराउन सुकुटी बनाएको हुँ। पर्यटकले आफ्नै हातले बनाएको स्वादिलो र स्वास्थ्यकर उत्पादन पाउँदा धेरै खुशी हुन्छन्,” धनप्रकाशले बताए। उनले भने, “स्थानीय उत्पादन प्रवर्द्धन गर्न र गाउँमा आर्थिक गतिविधि बढाउन पनि यो सहायक बन्नेछ।”
स्याउको सुकुटी बजारमा सीमित मात्रामा उपलब्ध भए पनि, पर्यटक तथा स्थानीयले चासो देखाउँदै छन्। यसले गाउँमा रोजगारी सिर्जना गर्ने र स्थानीय अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ। यस सँगै गाउँमा साना मापकमा उत्पादन, प्रशोधन र बिक्रीको संयोजनले ग्रामीण उत्पादनको मूल्य बढाउन मद्दत पुर्याएको छ।
स्थानीय स्तरमै उत्पादन र बिक्रीको यस पहलले मुस्ताङको सांस्कृतिक र स्थानीय पहिचानलाई प्रवर्द्धन गर्ने काम पनि गर्दैछ। पर्यटकले यहाँको प्राकृतिक वातावरण र परम्परागत उत्पादनको अनुभव गर्न पाएपछि, स्याउको सुकुटी स्थानीय पर्यटनसँगै जोडिने मुख्य आकर्षण बन्न सक्ने व्यवसायीहरूको भनाइ छ।
यसरी, परम्परागत स्वादलाई आधुनिक बजारमा ल्याउने प्रयासले मुस्ताङमा पर्यटन, स्थानीय उत्पादन र आर्थिक अवसरलाई एकसाथ अघि बढाउने पहलको सुरुवात गरेको देखिन्छ। काठमाडौं, पोखरा र अन्य ठूला सहरका सुपरमार्केट, अर्ग्यानिक स्टोर तथा अनलाइन प्लेटफर्ममा स्याउको सुकुटी सहजै पाइन्छ।
