काठमाडौं । जीवन सधैँ आफूले सोचेको बाटोमा हिँड्दैन। कहिलेकाहीँ परिस्थितिले मानिसलाई आफ्ना इच्छा र सपनाभन्दा फरक बाटोतर्फ डोर्याउँछ। तर कठिन परिस्थितिमा पनि आफ्नो सीप, मेहनत र आत्मविश्वासलाई जोगाउन सक्ने मानिसले जीवनमा फेरि नयाँ सुरुवात गर्न सक्छ। बिनोद नेपालीको जीवनयात्रा पनि संघर्ष, सिकाइ र आत्मनिर्भरताको यस्तै कथा हो।
सल्यान जिल्लाको छायाक्षेत्र गाविस–८, लान्ती बजारमा जन्मिएका बिनोद नेपालीले त्रिभुवन जनता माध्यमिक विद्यालयबाट २०५८ सालमा एसएलसी उत्तीर्ण गरे। त्यसपछि जीवनमा केही गर्ने सपना बोकेर उनी २०५९ सालमा काठमाडौं प्रवेश गरे। गाउँको परिचित परिवेश छाडेर राजधानी आएका उनका लागि नयाँ सहरमा आफ्नो ठाउँ बनाउन सजिलो थिएन। तर उनीसँग मेहनत गर्ने इच्छाशक्ति, लगनशीलता र नयाँ कुरा सिक्ने दृढ चाहना थियो।
काठमाडौं आएपछि उनले टेलरिङ पेसालाई आफ्नो कर्मक्षेत्र बनाए। कपडाको नाप लिने, काट्ने र सिलाउने कामबाट सुरु भएको उनको यात्रा समयसँगै सीप र अनुभवले परिपक्व हुँदै गयो। उनले टेलरिङलाई केवल जीविकोपार्जनको माध्यमका रूपमा मात्र लिएनन्, बरु आफ्नो भविष्य निर्माण गर्ने पेसाका रूपमा आत्मसात् गरे।
गल्कुपाखादेखि बागबजारसम्मको सिकाइ
टेलरिङ पेसामा आफ्नो यात्रा अघि बढाउँदै बिनोदले सुरुमा गल्कुपाखामा चार वर्ष काम गरे। त्यसपछि बागबजारमा करिब छ वर्ष बिताए। यी वर्षहरू उनका लागि काम गर्ने समय मात्र थिएनन्, आफ्नो सीप निखार्ने, ग्राहकको रुचि बुझ्ने र व्यावसायिक अनुभव बटुल्ने महत्त्वपूर्ण अवसर पनि थिए।
टेलरिङमा सामान्य सिलाइ जान्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन। ग्राहकको शरीरअनुसार सही नाप लिनु, कपडाको गुणस्तर बुझ्नु, डिजाइनअनुसार फिटिङ मिलाउनु र समयमै गुणस्तरीय काम सम्पन्न गर्नु उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। वर्षौँको अभ्यासले बिनोदलाई यिनै पक्षमा दक्ष बनाउँदै लग्यो।
उनको अनुभव बढ्दै गयो, तर जीवनका चुनौतीहरू भने सकिएका थिएनन्। नेपालमा काम गर्दै गर्दा लिएको ऋण र मिटर ब्याजको समस्याले उनलाई गम्भीर आर्थिक तथा मानसिक दबाबमा पार्यो। ऋणको बोझबाट मुक्त भएर जीवनलाई सहज बनाउन उनले विभिन्न उपाय खोजे। बैंकबाट ऋण लिएर आफ्नो आर्थिक अवस्था सम्हाल्ने आशामा आवेदनसमेत दिए।
उनका अनुसार, ऋण स्वीकृत भएको भनिए पनि आज हुन्छ, भोलि हुन्छ भन्दै झन्डै छ महिना बित्यो। तर उनले अपेक्षा गरेअनुसार ऋण प्राप्त गर्न सकेनन्। एकातिर ऋण तिर्नुपर्ने दबाब थियो, अर्कोतिर भविष्यप्रतिको चिन्ता। नेपालमै बसेर परिस्थितिलाई सम्हाल्ने प्रयास गरे पनि सहज बाटो देखिएन। अन्ततः उनले विदेश जाने निर्णय गरे।
बाध्यताले पुर्यायो दुबई, अनुभवले दियो नयाँ दृष्टिकोण
बिनोदका लागि दुबई यात्रा केवल विदेश गएर पैसा कमाउने निर्णय थिएन। त्यो आर्थिक संकटबाट बाहिर निस्कने, ऋणको बोझ कम गर्ने र जीवनलाई पुनः व्यवस्थित बनाउने आशासँग जोडिएको निर्णय थियो।
करिब १८ महिना दुबईमा बिताउँदा उनले टेलरिङ क्षेत्रमा काम गर्ने अवसर पाए। विदेशमा काम गर्दा उनले नयाँ डिजाइन, आधुनिक सिलाइ प्रविधि, कपडाको छनोट र व्यावसायिक कार्यशैलीबारे थप सिक्ने मौका पाए। पहिले नेपालमा हासिल गरेको अनुभवलाई अन्तर्राष्ट्रिय कार्यपरिवेशमा प्रयोग गर्ने र नयाँ सीप थप्ने अवसर पनि उनले पाए।
विदेशको कामले उनलाई व्यावसायिक रूपमा धेरै कुरा सिकायो। तर विदेशमा जति मेहनत गरे पनि अरूकै व्यवसायका लागि काम गर्नुपर्ने वास्तविकताले उनलाई आफ्नै देश र आफ्नो पेसाबारे फेरि सोच्न बाध्य बनायो।
उनले विदेशमा सिकेको ज्ञान र अनुभव नेपालमै उपयोग गर्न सकिन्छ भन्ने सम्भावना देख्न थाले। आफ्नो देशमा फर्किएर आफ्नै सीपको भरमा जीवन अगाडि बढाउने सोच क्रमशः बलियो हुँदै गयो।
दुबई बसाइले उनलाई आर्थिक कठिनाइको सामना गर्न मात्र होइन, जीवन र कामलाई हेर्ने दृष्टिकोणमा पनि परिवर्तन ल्यायो। विदेशमा सिकेको सीपको वास्तविक मूल्य त्यसलाई आफ्नै ठाउँमा प्रयोग गर्न सक्दा अझ बढी अनुभूत हुने रहेछ भन्ने कुरा उनले आत्मसात् गरे।
फेरि आफ्नै देशमा, आफ्नै पेसामा
करिब १८ महिनाको दुबई बसाइपछि बिनोद नेपाल फर्किए। विदेशमा सिकेको ज्ञान र अनुभवलाई साथमा लिएर स्वदेशमै आफ्नो पेसालाई निरन्तरता दिने निर्णय गरे।
अहिले उनी काठमाडौंको दरबारमार्गस्थित एक्सपर्ट सर्टिङ सुटिङ सेन्टर मा काम गरिरहेका छन्। यहाँ काम गर्न थालेको करिब छ महिना भएको छ। नयाँ परिवेशमा पुनः काम सुरु गर्दा उनका लागि यो केवल रोजगारीमा फर्किएको अवस्था होइन, बरु आफूले वर्षौँ लगाएर आर्जन गरेको सीपलाई आफ्नै देशमा उपयोग गर्ने अर्को अवसर हो।
उनका अनुसार, अहिले नेपालमै काम गर्दा पहिलेको तुलनामा जीवन अगाडि बढाउन सहज र सन्तोषजनक महसुस भएको छ। आफ्नो मेहनतअनुसार काम गर्न पाउनु र कम्तीमा खानबस्न पुग्ने अवस्था बन्नु पनि उनका लागि ठूलो उपलब्धि हो।
बिनोदको बुझाइमा जीवनको सफलता सधैँ ठूलो आम्दानी वा विदेशमा बस्नुसँग मात्र जोडिएको हुँदैन। आफूले जानेको सीप प्रयोग गरेर आत्मनिर्भर बन्न सक्नु, आफ्नो मेहनतमा बाँच्न सक्नु र मानसिक रूपमा सन्तुष्ट रहन सक्नु पनि सफलताकै महत्त्वपूर्ण पक्ष हुन्।
विदेश नराम्रो होइन, सीपको सदुपयोग महत्त्वपूर्ण हो
बिनोद विदेश जानुलाई गलत निर्णय मान्दैनन्। बरु दुबईमा बिताएको समयले उनलाई नयाँ सीप, अनुभव र व्यावसायिक सोच दिएको छ। विदेशमा सिकेका कुरा अहिले नेपालमा काम लागिरहेका छन्। त्यसैले उनका लागि विदेश यात्रा जीवनको एउटा कठिन तर महत्त्वपूर्ण पाठ बनेको छ।
तर उनको अनुभवले अर्को पक्ष पनि देखाउँछ—विदेशमा अवसर खोज्नु जति महत्त्वपूर्ण छ, स्वदेश फर्किएपछि त्यहाँ आर्जन गरेको ज्ञान र सीपलाई उपयोग गर्ने वातावरण हुनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ।
नेपालमा टेलरिङजस्ता सीपमूलक पेसामा मेहनत गर्ने व्यक्तिले पनि आफ्नो पहिचान बनाउन सक्छ भन्ने विश्वास बिनोदमा छ। यसका लागि निरन्तर अभ्यास, ग्राहकको विश्वास, कामप्रतिको इमानदारी र नयाँ प्रविधि सिक्ने इच्छाशक्ति आवश्यक पर्ने उनको यात्राले संकेत गर्छ।
उनको सपना अझै पूरा भइसकेको छैन। आगामी दिनमा आफ्नो सीपलाई थप निखार्ने, व्यावसायिक अनुभव बढाउने र टेलरिङ क्षेत्रमा अझ राम्रो पहिचान बनाउने चाहना उनीसँग छ। संघर्षले उनलाई थकाएको भए पनि आफ्नो पेसाप्रतिको लगाव र भविष्यप्रतिको आशा भने कमजोर बनाएको छैन।
संघर्षले सिकाएको आत्मसम्मान
सल्यानको लान्ती बजारबाट काठमाडौं आएका बिनोदको यात्रा आज पनि जारी छ। गल्कुपाखामा चार वर्ष, बागबजारमा छ वर्ष र दुबईमा १८ महिनाको अनुभव बटुलेका उनी अहिले दरबारमार्गमा आफ्नो पेसालाई निरन्तरता दिइरहेका छन्।
यो यात्रामा आर्थिक कठिनाइ छन्, ऋणको दबाब छ, विदेशिनुपरेको बाध्यता छ र फेरि स्वदेश फर्किएर नयाँ ढङ्गले अघि बढ्नुपर्ने चुनौती पनि छ। तर यही यात्राले उनलाई आफ्नो सीपको महत्त्व, मेहनतको मूल्य र आत्मनिर्भरताको अर्थ बुझाएको छ। उनका लागि टेलरिङ केवल कपडा सिलाउने काम होइन। यो उनको पहिचान हो, आत्मसम्मान हो र भविष्यप्रतिको आशा पनि हो।
बिनोदको जीवनकथाले एउटा सरल सन्देश दिन्छ—परिस्थितिले मानिसलाई देश छाड्न बाध्य बनाउन सक्छ, तर सिकेको सीप र मेहनत गर्ने इच्छाशक्ति जहाँ पनि उपयोगी हुन्छ। विदेशमा सिकेको ज्ञान आफ्नै देशमा प्रयोग गरेर पनि जीवनलाई नयाँ दिशा दिन सकिन्छ।
उनको संघर्षको कथा अझै पूर्ण भएको छैन। तर आज उनी आफ्नै देशमा, आफ्नै पेसामा रहेर भविष्य निर्माण गर्ने बाटोमा अघि बढिरहेका छन्। र यही निरन्तर प्रयास नै उनको जीवनको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हो।
