काठमाडौं । वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपाली श्रमिकहरूका लागि पुनः श्रम स्वीकृति (रिइन्ट्री) अब स्वचालित प्रणालीमार्फत हुने भएको छ ।
वैदेशिक रोजगार विभागले हालै सूचना जारी गर्दै मन्त्रिपरिषद्बाट स्वीकृत सुशासन सुधार सम्बन्धी १०० बुँदे कार्ययोजना अन्तर्गत यो व्यवस्था लागू गरिएको जनाएको हो । विभागका अनुसार वैदेशिक रोजगारीलाई थप सुरक्षित, मर्यादित र व्यवस्थित बनाउने उद्देश्यसहित पुनः श्रम स्वीकृति प्रक्रियालाई डिजिटल र स्वचालित बनाइएको हो।
यसअघि पुनः श्रम स्वीकृति लिन श्रमिकहरूले विभिन्न कागजी प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने र समय लाग्ने अवस्था रहेको थियो। नयाँ प्रणाली लागू भएपछि उक्त झन्झट हट्ने अपेक्षा गरिएको छ । अब श्रमिकहरूले एकपटक श्रम स्वीकृति लिएर वैदेशिक रोजगारीमा गइसकेपछि सोही देश र सोही रोजगारदाता (कम्पनी) का लागि पुनः श्रम स्वीकृति लिनुपर्ने अवस्थामा स्वचालित प्रणालीमार्फत सेवा लिन सक्नेछन्। यसले पुनः श्रम स्वीकृति प्रक्रियालाई छिटो, सहज र पारदर्शी बनाउने विभागको विश्वास छ ।
यद्यपि, विभागले स्वचालित प्रणालीमार्फत सेवा लिन केही शर्तहरू पनि तोकेको जनाएको छ । ती शर्तहरू पूरा गरेका श्रमिकहरू मात्र यस सेवाका लागि योग्य हुनेछन्। यसबारे विस्तृत मापदण्ड विभागले क्रमशः सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ । विभागका अधिकारीहरूका अनुसार श्रमिकको विवरण, अघिल्लो श्रम स्वीकृति, रोजगारदाता र देशसम्बन्धी विवरण प्रणालीमा मिल्नुपर्नेछ । स्वचालित प्रणाली लागू भएपछि पुनः श्रम स्वीकृतिका लागि कार्यालय धाउनुपर्ने अवस्था कम हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसले विशेषगरी विदेशमा रहेका श्रमिकहरूलाई ठूलो राहत पुग्ने विश्वास गरिएको छ। समय र खर्च दुवै बचत हुने भएकाले सेवाग्राहीमैत्री सुधारका रूपमा यसलाई हेरिएको छ । सरकारले पछिल्लो समय वैदेशिक रोजगार क्षेत्रलाई व्यवस्थित र प्रविधिमैत्री बनाउन विभिन्न सुधारका कार्यक्रम अघि बढाउँदै आएको छ ।
अनलाइन सेवा विस्तार, डिजिटल रेकर्ड व्यवस्थापन तथा सेवा प्रक्रियामा पारदर्शिता ल्याउने प्रयास भइरहेका छन् । पुनः श्रम स्वीकृतिलाई स्वचालित बनाउने निर्णय पनि त्यही सुधार अभियानको एक हिस्सा हो । विभागका अनुसार यो प्रणाली लागू भएसँगै अनावश्यक ढिलाइ, बिचौलियाको प्रभाव र सेवाग्राहीले भोग्नुपर्ने झन्झट कम हुने अपेक्षा गरिएको छ । साथै, सेवाको गुणस्तर सुधार भई श्रमिकहरूको अधिकार संरक्षणमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने विश्वास गरिएको छ ।
वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपालीहरूको संख्या ठूलो रहेकाले यस क्षेत्रमा हुने सानो सुधारले पनि ठूलो संख्यामा श्रमिकलाई प्रत्यक्ष लाभ पुग्ने देखिन्छ । विशेषगरी बारम्बार विदेश जाने श्रमिकहरूका लागि पुनः श्रम स्वीकृति सहज बनाउनु अत्यन्त आवश्यक मानिएको थियो । समग्रमा, पुनः श्रम स्वीकृतिलाई स्वचालित बनाउने निर्णयलाई वैदेशिक रोजगार क्षेत्रको आधुनिकीकरणतर्फको महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ । आगामी दिनमा यस प्रणालीको प्रभावकारिता कस्तो रहन्छ भन्ने विषय भने कार्यान्वयनको अवस्थाले निर्धारण गर्नेछ ।
प्रक्षेपण राष्ट्रिय दैनिकबाट साभार।
