काठमाडौं । नेपाली शेयर बजारमा साताको कारोबार दिन उत्साहजनक देखिन सकेन ।
बजार खुल्नेबित्तिकै मिश्रित देखिएको कारोबार अन्त्यसम्म पुग्दा बिक्री दबाब बढेपछि नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचक दोहोरो अङ्कले घटेर बन्द भएको छ । लगानीकर्ताहरू नाफा सुरक्षित गर्ने रणनीतिमा देखिएपछि बजार मापक नेप्से परिसूचक १२ दशमलव २६ अङ्कले घट्दै दुई हजार ७११ दशमलव ७६ बिन्दुमा झरेको हो ।
नेपाल स्टक एक्सचेञ्जका अनुसार ठूला तथा बजारमा प्रभाव पार्ने कम्पनीहरूको कारोबार मापन गर्ने सेन्सेटिभ परिसूचक पनि घटेको छ । उक्त परिसूचक शून्य दशमलव ९६ अङ्कले घटेर ४६६ दशमलव १३ बिन्दुमा सीमित भएको छ । यसले बजारमा ठूला कम्पनीहरूको शेयरमा समेत दबाब परेको संकेत गरेको छ।
आजको कारोबारमा कुल ३५० कम्पनीका एक करोड सात लाख ३९ हजार ९९८ कित्ता शेयर खरिद–बिक्री भएका छन् । ती शेयरको कुल कारोबार रकम चार अर्ब ४१ करोड २० लाख ४८ हजार ६०९ रुपैयाँ पुगेको छ। कारोबार रकम उल्लेखनीय भए पनि बजारको समग्र दिशा भने नकारात्मक रह्यो ।
कारोबार भएका कम्पनीहरूमध्ये ७३ कम्पनीको शेयर मूल्य बढेको छ भने १८८ कम्पनीको शेयर मूल्य घटेको छ। यस्तै १२ कम्पनीको शेयर मूल्य स्थिर रहेको छ । बढ्ने कम्पनीको सङ्ख्याभन्दा घट्ने कम्पनीको सङ्ख्या धेरै भएकाले बजारमा बिक्री चाप हाबी भएको स्पष्ट देखिएको छ ।
कारोबार रकमका आधारमा आँखुखोला जलविद्युत् कम्पनी अग्रस्थानमा रह्यो। कम्पनीको शेयरमा लगानीकर्ताको आकर्षण देखिएको थियो। त्यसपछि एनबिबिएल डिबेञ्चर, लक्ष्मी सनराइज बैंक, एसवाई प्यानल नेपाल र रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स सर्वाधिक कारोबार हुने शीर्ष पाँच कम्पनीभित्र परेका छन्। यी कम्पनीमा उच्च कारोबार हुँदा बजारमा लगानीकर्ताको सक्रियता कायम रहेको देखिएको छ।
आजको कारोबारमा केही कम्पनीका लगानीकर्ताले राम्रो प्रतिफल प्राप्त गरेका छन् । सोपान फर्मास्युटिकल्स, अपोलो हाइड्रोपावर, सयपत्री हाइड्रोपावर, एसवाई प्यानल नेपाल तथा डोल्टी पावर कम्पनीका शेयरधनीहरूले उल्लेखनीय लाभ कमाएका छन्। ती कम्पनीहरूको शेयर मूल्यमा सकारात्मक वृद्धि देखिएको छ।
यता ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंक, रावा इनर्जी डेभलपमेन्ट, सेन्ट्रल फाइनान्स, नेपाल पुनर्बीमा कम्पनी तथा नेपाल फाइनान्सका लगानीकर्ताले सबैभन्दा बढी घाटा बेहोर्नुपरेको छ। यी कम्पनीहरूको शेयर मूल्यमा उल्लेख्य गिरावट देखिएपछि लगानीकर्ताको सम्पत्तिमा कमी आएको छ ।
पछिल्ला केही सातादेखि नेप्सेमा उतारचढावको अवस्था देखिँदै आएको छ। एक दिन बजार बढ्ने र अर्को दिन घट्ने प्रवृत्तिले लगानीकर्तालाई स्पष्ट दिशा तय गर्न कठिन बनाएको छ। बजार विश्लेषकहरूका अनुसार लगानीकर्ताहरू अहिले आर्थिक नीतिहरू, ब्याजदरको अवस्था, बैंकिङ प्रणालीमा रहेको तरलता तथा आगामी मौद्रिक नीतिको प्रतीक्षामा रहेका छन् । यिनै कारणले बजारमा ठूलो लगानी आउन नसकेको उनीहरूको भनाइ छ ।
विशेषगरी जलविद्युत्, बैंकिङ, वित्त तथा उत्पादनमूलक क्षेत्रका कम्पनीहरूमा लगानीकर्ताको ध्यान केन्द्रित भए पनि समग्र बजारमा सकारात्मक मनोबल अझै बलियो बन्न सकेको छैन । केही कम्पनीमा उच्च कारोबार देखिए पनि बजारको अधिकांश हिस्सा बिक्री दबाबमै रहेकाले नेप्से घटेको विश्लेषण गरिएको छ ।
विश्लेषकहरूका अनुसार बजारमा सुधारका संकेत देखिन थाले पनि लगानीकर्ताको विश्वास अझै पूर्ण रूपमा फर्किन सकेको छैन । आगामी दिनमा आर्थिक गतिविधि, सरकारी नीतिगत निर्णय, बैंकिङ क्षेत्रको तरलता तथा संस्थागत लगानीकर्ताको सहभागिताले बजारको दिशा निर्धारण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
हालका लागि भने शेयर बजारमा सावधानीपूर्वक लगानी गर्ने वातावरण देखिएको छ । कारोबार रकम उच्च रहे पनि बजार घट्नुले लगानीकर्ताहरू अझै पर्ख र हेरको रणनीतिमा रहेको संकेत गरेको छ। नेप्सेको आगामी यात्राले लगानीकर्ताको मनोविज्ञान र आर्थिक गतिविधिको अवस्थालाई प्रत्यक्ष रूपमा प्रतिबिम्बित गर्ने देखिएको छ ।
