वासिङ्टन । पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाले देशको राजनीतिक संवादमा लज्जा र मर्यादाको कमी भएको भन्दै आलोचना गरेका छन् । उनले शनिबार पहिलो पटक डोनाल्ड ट्रम्पको सामाजिक सञ्जाल खातामा आफू र पूर्व प्रथम महिला मिशेल ओबामालाई बाँदरको रूपमा देखाइएको सामग्रीप्रति प्रतिक्रिया दिएका हुन् ।
वामपन्थी राजनीतिक टिप्पणीकार ब्रायन टायलर कोहेनसँग गरिएको विस्तृत श्रव्य–वार्तामा ओबामाले राष्ट्रपतिको आप्रवासन कडाइ अभियान लागू गर्न मिनेसोटामा खटिएका सुरक्षाकर्मीहरूको व्यवहारलाई अधिनायकवादी शासनसँग तुलना गरेका थिए ।
फेब्रुअरी ५ मा ट्रम्पको सामाजिक सञ्जाल खातामा साझा गरिएको उक्त भिडियोले अमेरिकी राजनीतिक वृत्तमा व्यापक आलोचना निम्त्यायो । सुरुमा श्वेत भवनले यसलाई झुटो आक्रोश भन्दै अस्वीकार गरेको थियो, तर पछि एक कर्मचारीको त्रुटि भएको जनाउँदै भिडियो हटाइएको थियो ।
करिब एक मिनेट लामो उक्त भिडियोमा सन् २०२० को निर्वाचनमा जो बाइडेनसँगको पराजयबारे षड्यन्त्र फैलाउने सामग्री समावेश थियो । भिडियोको अन्त्यतिर करिब एक सेकेन्डका लागि अमेरिकी इतिहासका पहिलो अश्वेत राष्ट्रपति र प्रथम महिला ओबामा दम्पतीका अनुहार बाँदरको शरीरमा राखिएको देखाइएको थियो ।
वार्ताका क्रममा कोहेनले भने, ‘हामीले पहिले नदेखेको क्रूर स्तरसम्म राजनीतिक संवाद खस्किएको छ । केही दिनअघि डोनाल्ड ट्रम्पले तपाईंको अनुहार बाँदरको शरीरमा राखिएको तस्बिर सार्वजनिक गरे । हामी खस्किएको अवस्थाबाट कसरी फर्कन सक्छौं ?’
ट्रम्पको नाम नलिई ओबामाले उत्तर दिए कि अधिकांश अमेरिकीहरूले यस्तो व्यवहारलाई गहिरो रूपमा चिन्ताजनक ठान्छन् । उनले भने, ‘सामाजिक सञ्जाल र दूरदर्शनमा जोकरजस्तो प्रदर्शन भइरहेको छ । पहिले पदको मर्यादा, शिष्टता र सम्मान हुनुपर्छ भन्ने सोच थियो, तर अहिले त्यसमा कुनै लज्जा देखिँदैन । त्यो हराइसकेको छ ।’
अनियन्त्रित व्यवहार
ओबामाले यस्तो सन्देशले मध्यावधि निर्वाचनमा ट्रम्पको दललाई क्षति पुर्याउने भविष्यवाणी गर्दै अन्ततः जवाफ अमेरिकी जनताबाटै आउने बताए । ट्रम्पले सञ्चारकर्मीहरूलाई भिडियोको निर्वाचन धोखाधडीसम्बन्धी दाबीमा आफू अडिग रहेको तर अन्तिम भागको आपत्तिजनक दृश्य नदेखेको बताएका थिए ।
ट्रम्पको नीतितर्फ फर्कँदै ओबामाले मिनेसोटामा सञ्चालन गरिएको आप्रवासन कडाइ अभियानको आलोचना गरे र हप्तौँसम्म चलेको विवादास्पद कारबाहीका क्रममा सुरक्षाकर्मीहरूको व्यवहारप्रति आपत्ति जनाए । उक्त अभियान यसै साता अन्त्य गरिएको थियो ।
संघीय अधिकारीहरूको व्यवहार, जसमा दुई जनाको ज्यान जाने गोलीकाण्ड पनि समावेश थियो, उनले विगतमा अधिनायकवादी देशहरू र तानाशाही शासनमा देखिने किसिमको भएको टिप्पणी गरेका छन् ।
हजारौँ संघीय सुरक्षाकर्मीहरूले, जसमा आप्रवासन तथा भन्सार कार्यान्वयन निकायका अधिकारीहरू पनि थिए, हप्तौँसम्म व्यापक छापा र पक्राउ अभियान चलाएका थिए । ट्रम्प प्रशासनले यसलाई अपराधीहरूविरुद्ध लक्षित अभियान भएको दाबी गरेको थियो । ओबामाले भने, ‘संघीय सरकारका अधिकारीहरूको अनियन्त्रित व्यवहार गहिरो रूपमा चिन्ताजनक र खतरनाक छ ।’ तर उनले यस्ता कारबाहीविरुद्ध समुदायहरू संगठित रूपमा उभिएको देखेर आशा पनि पाएको बताए ।
उनले भने, ‘अनियमित रूपमा होइन, तर योजनाबद्ध र संगठित तरिकाले नागरिकहरूले यो हामीले विश्वास गर्ने अमेरिका होइन भन्दै सत्य, क्यामेरा र शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमार्फत प्रतिकार गरिरहेका छन् । शून्यभन्दा तलको तापक्रममा पनि सामान्य मानिसहरूले देखाएको यस्तो साहसी र निरन्तर व्यवहारले हामीलाई आशा दिन्छ ।’
‘जबसम्म यस्ता मानिसहरू सक्रिय छन्, मलाई लाग्छ हामी यस अवस्थाबाट पार पाउनेछौँ ।’, उनले बताए । मिनेसोटामा सञ्चालन गरिएको कडा आप्रवासन अभियानले व्यापक प्रदर्शन र देशव्यापी आक्रोश निम्त्याएको थियो । आप्रवासन नीतिको धेरै अंशको निगरानी गर्ने गृह सुरक्षा विभागको बजेटसम्बन्धी विवादका कारण शनिबार आंशिक सरकारी बन्दसमेत भएको थियो ।
प्रमुख विपक्षी दलका सांसदहरूले आप्रवासन तथा भन्सार कार्यान्वयन निकायको सञ्चालन प्रक्रियामा ठूला परिवर्तन नगरेसम्म गृह सुरक्षा विभागका लागि नयाँ बजेट स्वीकृत नगर्ने अडान लिएका छन् ।
