काठमाडौं । दोलखाको गौरीशंकर गाउँपालिका–९ स्थित गौरीशंकर तथा रोल्वालिङ हिमशृंखलाअन्तर्गत रहेको यलुङ री हिमालमा आरोहणका क्रममा परेको भीषण हिमपहिरोमा परी सात जनाको मृत्यु भएको छ भने एक जना अझै बेपत्ता छन् ।
मृतकमध्ये पाँच जना विदेशी नागरिक र दुई जना नेपाली पथप्रदर्शक रहेका छन् । सशस्त्र प्रहरी बलका प्रवक्ता वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) शैलेन्द्र थापाले सोमबार बिहानको घटनामा कम्तीमा सात जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेका छन् ।
उनका अनुसार आरोहण दलमा १२ जना सहभागी थिए । सुरुवातीमा १५ जना रहेको भनिए पनि तथ्याङ्क परिमार्जनपछि १२ जना मात्र भएको स्पष्ट भएको उनले बताए । बेपत्ता एक जनाको खोजी कार्य जारी रहेको छ । ‘ड्रिमर डेस्टिनेसन’ नामक आरोहण कम्पनीको आयोजनामा गएको समूहमा विभिन्न देशका पर्वतारोही तथा नेपाली गाइडहरू सहभागी थिए ।
उनीहरू सोमबार बिहान करिब ९ बजे यलुङरी हिमालको आधार शिविर (बेस क्याम्प) नजिकैको क्षेत्रबाट माथि आरोहणको तयारी गर्दै गर्दा आकस्मिक रूपमा आएको हिमपहिरोमा परेका थिए ।
प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) ज्ञानकुमार महतोका अनुसार, हिमपहिरो अत्यन्त तीव्र गतिमा तल झरेको र आरोहण दल रहेका क्षेत्रमा ठुलो क्षति पुर्याएको छ । घटनास्थल उच्च हिमाली क्षेत्रमा भएकाले उद्धार कार्य निकै चुनौतीपूर्ण बनेको उनले बताए । ‘हामीले चार जना घाइतेलाई उद्धार गरेर बेस क्याम्पमा ल्याएका छौं,’ महतोले भने, ‘तर बाँकी बेपत्ता व्यक्तिहरूको खोजीमा कठिनाइ छ, किनभने मौसम अत्यन्त प्रतिकूल छ ।’ उनीका अनुसार हेलीकप्टरमार्फत उद्धार प्रयास थालिए पनि खराब मौसमका कारण तत्काल उडान सम्भव भएको छैन ।
‘हेलीकप्टर पठाइएको छ तर लगातार हिमपात र हावाहुरीका कारण उडान रोकियो । मंगलबार बिहानदेखि मात्रै प्रभावकारी उद्धार कार्य अघि बढ्न सक्छ,’ उनले थपे । नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनाको संयुक्त टोली अहिले घटनास्थलतर्फ प्रस्थान गरिरहेको र मौसम सुधारसँगै उद्धार कार्यलाई तीव्र बनाउने तयारी भइरहेको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ ।
दोलखाको रोल्वालिङ क्षेत्र हिमाल आरोहणका लागि पछिल्ला वर्षहरूमा लोकप्रिय गन्तव्य बन्दै आएको छ । यलुङरी हिमाल ५,६३६ मिटर उचाइको हिमाल हो, जसलाई अनुभवसहितका आरोहीहरूले प्रायः ‘ट्रेकिङ पीक’का रूपमा लिन्छन् । तर पछिल्ला दिनहरूमा निरन्तर हिउँपात र मौसम अस्थिर हुँदा त्यहाँको वातावरण जोखिमपूर्ण बन्दै गएको बताइन्छ ।
स्थानीय गाईडहरूका अनुसार, हाल उक्त क्षेत्रमा लगातार हिमपात भइरहेको र तापक्रम अत्यन्त घटेको छ । ‘बेस क्याम्प आसपासमा २ मिटरभन्दा बढी नयाँ हिउँ जमिसकेको छ,’ स्थानीय एक गाइडले भने, ‘यस्ता अवस्थामा सानो कम्पन वा तापक्रमको परिवर्तनले पनि ठुलो हिमपहिरो निम्त्याउन सक्छ ।’ हिमपहिरोमा परेका पर्वतारोहीहरूको पहिचान भने अझै औपचारिक रूपमा सार्वजनिक गरिएको छैन ।
सम्बन्धित आरोहण कम्पनीले मृतक र बेपत्ताको विवरण संकलन गरिरहेको र परिवारलाई जानकारी गराइरहेको जनाएको छ । गौरीशंकर क्षेत्रका बासिन्दाले यो वर्षको यो पहिलो ठूलो हिमपहिरो भएको बताएका छन् ।
उनीहरूले सरकार र उद्धार संयन्त्रलाई शीघ्र र प्रभावकारी रूपमा खोजी र उद्धार कार्य अघि बढाउन आग्रह गरेका छन् । यसबीच, पर्यटन विभाग र नेपाल पर्वतारोहण सङ्घले पनि घटनाबारे विस्तृत विवरण संकलन गर्न टोली खटाएको जनाएको छ ।
विभागका प्रवक्ताले भने, “घटनाले फेरि एकपटक हिमाली आरोहणमा सुरक्षाको विषय गम्भीर रूपमा उठाएको छ । हामीले आगामी आरोहण सिजनमा थप सावधानी अपनाउनेछौं ।” यसरी यलुङरी हिमालको यो दुःखद घटना नेपाली पर्वतारोहण क्षेत्रका लागि अर्को गम्भीर स्मरणपत्र बनेको छ— जहाँ साहस, प्रकृति र जोखिमबीचको सन्तुलन कहिलेकाहीँ अत्यन्त महँगो साबित हुन्छ ।
