काठमाडौं । सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयको ऋण सञ्चालन तथा व्यवस्थापन प्रणाली (डोम्स) मा प्राविधिक समस्या देखिएपछि सोमबारका लागि तय गरिएको १० अर्ब रुपैयाँ बराबरको ट्रेजरी बिलको बोलकबोल प्रक्रिया रद्द भएको छ ।
प्रणालीमा समस्या आएपछि निर्धारित समयमा बोलकबोल सञ्चालन हुन नसकेको हो । सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयका लेखा अधिकृत कृष्णप्रसाद शर्माका अनुसार डोम्स प्रणालीमा प्राविधिक समस्या देखिएपछि ट्रेजरी बिलको बोलकबोल रद्द गर्ने निर्णय गरिएको हो । प्रणालीमा समस्या देखिएसँगै कार्यालयले सूचना प्रकाशित गरेर सोमबारका लागि निर्धारित बोलकबोल प्रक्रिया रद्द भएको जानकारी दिएको छ । कार्यालयले गत असोज ३० गते प्रकाशित गरेको सूचनाअनुसार कात्तिक ९ गते सोमबार १० अर्ब रुपैयाँ बराबरको ट्रेजरी बिल निष्काशन तथा नवीकरणका लागि बोलकबोल गर्ने कार्यक्रम तय गरेको थियो । सोही तालिकाअनुसार सोमबार बिहान ९ बजेदेखि दिउँसो ३ बजेसम्म बोलकबोल प्रक्रिया सञ्चालन हुनुपर्ने थियो । तर, बोलकबोलका लागि प्रयोग गरिने प्रणालीमा प्राविधिक समस्या उत्पन्न भएपछि प्रक्रिया अघि बढ्न नसकेको कार्यालयले जनाएको छ ।
निर्धारित कार्यक्रमअनुसार सरकारले ९१ दिन अवधिको ५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको नयाँ ट्रेजरी बिल निष्काशन गर्ने तयारी गरेको थियो । त्यस्तै, १८२ दिन अवधिको थप ५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको ट्रेजरी बिल नवीकरण गर्ने योजना थियो । यसरी कुल १० अर्ब रुपैयाँ बराबरको ट्रेजरी बिलका लागि बोलकबोल आह्वान गर्ने तयारी भए पनि प्राविधिक समस्याका कारण निर्धारित कार्यक्रम प्रभावित भएको हो । सरकारले आन्तरिक ऋण परिचालन गर्न प्रयोग गर्ने प्रमुख वित्तीय उपकरणमध्ये ट्रेजरी बिल पनि एक हो । निश्चित अवधिका लागि निष्काशन गरिने यस्तो सरकारी ऋणपत्रमार्फत सरकारले आवश्यक वित्तीय स्रोत जुटाउने गर्छ ।
ट्रेजरी बिलको बोलकबोल प्रक्रियामा बैंक तथा वित्तीय संस्था, अन्य योग्य संस्थागत लगानीकर्ता र सम्बन्धित लगानीकर्ताले तोकिएको प्रक्रियाअनुसार सहभागिता जनाउँछन् । बोलकबोलका क्रममा प्राप्त प्रस्तावका आधारमा ट्रेजरी बिल निष्काशन तथा नवीकरणको प्रक्रिया अघि बढाइन्छ । यसपटक ९१ दिन अवधिको ट्रेजरी बिल निष्काशन गर्नुका साथै १८२ दिन अवधिको ट्रेजरी बिल नवीकरण गर्ने कार्यक्रम रहेको थियो । नयाँ ट्रेजरी बिल निष्काशनबाट सरकारले आन्तरिक स्रोत परिचालन गर्ने र नवीकरण गर्न लागिएको ट्रेजरी बिलमार्फत विद्यमान ऋण व्यवस्थापन गर्ने योजना बनाएको थियो । तर, डोम्स प्रणालीमा आएको प्राविधिक अवरोधले दुवै प्रक्रियालाई एकैपटक प्रभावित पारेको छ ।
सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयले सरकारी ऋणपत्रको निष्काशन, बोलकबोल तथा ऋण व्यवस्थापनसम्बन्धी कार्य सञ्चालन गर्न डोम्स प्रणाली प्रयोग गर्दै आएको छ । यस्तो प्रणालीमा समस्या आउँदा निर्धारित समयभित्र बोलकबोल सञ्चालन गर्न कठिनाइ हुने गर्छ । सोमबार पनि प्रणालीमा आएको अवरोधका कारण कार्यालयले पूर्वनिर्धारित तालिकाअनुसार प्रक्रिया सञ्चालन गर्न नसकेको हो । लेखा अधिकृत शर्माले प्रणालीमा देखिएको समस्या समाधान भएपछि बोलकबोल प्रक्रिया पुनः अघि बढाइने जानकारी दिएका छन् । यद्यपि, बोलकबोल प्रक्रिया सञ्चालन गर्ने नयाँ मिति र समयबारे भने तत्काल स्पष्ट जानकारी दिइएको छैन ।
प्रणालीमा देखिएको समस्या समाधान गरी नयाँ तालिका तय गरेपछि ट्रेजरी बिलको निष्काशन तथा नवीकरण प्रक्रिया अघि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । सरकारले नियमित रूपमा ट्रेजरी बिल निष्काशन गर्दै आन्तरिक ऋण व्यवस्थापन गर्ने भएकाले बोलकबोल प्रक्रियाको समयतालिका महत्वपूर्ण मानिन्छ । निर्धारित समयमा बोलकबोल हुन नसक्दा सम्बन्धित ऋण व्यवस्थापनको कार्यतालिका प्रभावित हुन सक्छ । त्यसैले डोम्स प्रणालीमा देखिएको प्राविधिक समस्या समाधान गरी प्रक्रिया पुनः सञ्चालन गर्नु कार्यालयका लागि आवश्यक भएको छ । सोमबारका लागि तय गरिएको १० अर्ब रुपैयाँ बराबरको ट्रेजरी बिलको बोलकबोल रद्द भएपछि अब कार्यालयले प्रणालीको समस्या समाधान गरेर नयाँ तालिका सार्वजनिक गर्नुपर्नेछ । नयाँ मिति तय भएपछि ९१ दिन अवधिको ५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको ट्रेजरी बिल निष्काशन र १८२ दिन अवधिको ५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको ट्रेजरी बिल नवीकरणसम्बन्धी प्रक्रिया अघि बढ्नेछ ।
प्रक्षेपण राष्ट्रिय दैनिकबाट साभार ।
