काठमाडौँ । गुल्मीका गाउँघरमा चाडपर्व, विवाह, पूजाआजा तथा विशेष अवसरमा पुस्तौँदेखि पाक्दै आएका मौलिक रोटीको स्वाद अब काठमाडौंमा पनि लिन पाइने भएको छ।
गुल्मीमा प्रचलित फिनी, अनरसा, अर्सा, झिनिया र सेल रोटीलगायतका परिकार चन्द्रागिरिको धौलागिरि आवास क्षेत्रमा सञ्चालनमा आएको दिदीबहिनी रोटी उद्योगले उत्पादन तथा बिक्री सुरु गरेको हो ।
गुल्मीको मौलिक स्वादलाई राजधानीसम्म पुर्याउने उद्देश्यले उद्योग सञ्चालनमा ल्याइएको सञ्चालक इन्दिरा भण्डारीले बताइन् । उनका अनुसार बजारमा विभिन्न प्रकारका रोटी तथा मिठाइका परिकार उपलब्ध भए पनि स्थानीय कच्चा पदार्थ र परम्परागत विधिबाट तयार हुने गुल्मेली रोटीको स्वाद र पहिचान छुट्टै छ। “गुल्मीमा बनाइने रोटीको मौलिक स्वाद काठमाडौंमा पनि महसुस गराउन चाहेका छौँ,” भण्डारीले भनिन्।
परम्परागत स्वाद कायम राख्न उद्योगले गुल्मीको छल्दीमा उत्पादन हुने हँसराज चामल तथा थोर्गाको खुदो प्रयोग गर्ने गरेको छ। रोटी तयार गर्दा शुद्ध घिउलाई प्राथमिकता दिइएको उनले बताइन्। स्थानीय उत्पादनको प्रयोगमार्फत रोटीको स्वादसँगै गुल्मीको मौलिकता जोगाउने प्रयास गरिएको उद्योगको भनाइ छ ।
गुल्मीका गाउँघरमा विशेषगरी दसैँ, तिहार, विवाह, पूजाआजा तथा पारिवारिक जमघटका अवसरमा फिनी, अनरसा, अर्सा, झिनिया र सेल रोटी बनाउने परम्परा छ। समयसँगै यस्ता परिकार गाउँमा मात्र सीमित नभई शहर बजारमा समेत लोकप्रिय हुँदै गएका छन् ।
रोजगारी, अध्ययन तथा व्यवसायका सिलसिलामा काठमाडौंमा बस्दै आएका गुल्मेलीका लागि भने यी रोटी केवल खाने परिकार मात्र होइनन्। यिनले गाउँघर, परिवार, चाडपर्व र बाल्यकालका सम्झनासमेत जोड्ने गरेका छन्। यही भावनालाई व्यवसायसँग जोड्दै उद्योगले गुल्मीको परम्परागत स्वाद राजधानीमा उपलब्ध गराउने प्रयास गरेको हो।
स्थानीय उत्पादनलाई बजारसँग जोड्ने लक्ष्य
दिदीबहिनी रोटी उद्योगले रोटी उत्पादनसँगै स्थानीय कृषि उपजलाई बजारसँग जोड्ने लक्ष्य पनि लिएको छ। गुल्मीमा उत्पादन हुने चामल, खुदो तथा अन्य स्थानीय कच्चा पदार्थको प्रयोग बढाउन सके त्यसबाट स्थानीय किसानले समेत लाभ लिन सक्ने उद्योगको विश्वास छ।
स्थानीय उत्पादनको खपत बढाउनुका साथै परम्परागत खानाको संरक्षणमा पनि आफ्नो व्यवसायले योगदान पुर्याउने सञ्चालक भण्डारीको भनाइ छ। उपभोक्ताको माग र रुचिलाई ध्यानमा राख्दै आगामी दिनमा गुल्मीमा प्रचलित अन्य मौलिक परिकारसमेत उत्पादन गर्ने योजना रहेको उनले बताइन् । उनका लागि यो व्यवसाय रोटी बिक्री गर्ने माध्यम मात्र होइन, गुल्मीको स्वाद, संस्कृति र परम्परालाई नयाँ पुस्ता तथा राजधानीका उपभोक्तासम्म पुर्याउने अभियान पनि हो।
गाउँको स्वाद खोज्नेका लागि नयाँ गन्तव्य
गुल्मीका मौलिक रोटी काठमाडौंमा सहज रूपमा उपलब्ध हुन थालेपछि उपभोक्तासमेत उत्साहित देखिएका छन्। स्थानीय उपभोक्ता घना भुसालले गाउँको स्वाद खोजिरहेका गुल्मेलीका लागि मात्र नभई मौलिक नेपाली परिकारको स्वाद लिन चाहने काठमाडौंवासीका लागि पनि दिदीबहिनी रोटी उद्योग आकर्षणको केन्द्र बन्न सक्ने बताइन् । उनका अनुसार शहरमा विभिन्न आधुनिक परिकारको उपलब्धता बढ्दै गए पनि गाउँघरमा पुस्तौँदेखि चलिआएका मौलिक परिकारको आफ्नै स्वाद र महत्व हुन्छ । यस्ता परिकारलाई व्यावसायिक रूपमा बजारमा ल्याउँदा स्वादसँगै स्थानीय संस्कृति र परम्पराको संरक्षणमा समेत सहयोग पुग्ने उनको विश्वास छ ।
गुल्मीको गाउँघरमा चुल्होको तापमा पाक्दै आएको रोटीको स्वाद अब काठमाडौंको बजारसम्म आइपुगेको छ । यसले परम्परागत परिकारलाई नयाँ बजारसँग जोड्नुका साथै गाउँको स्वाद, स्थानीय उत्पादन र मौलिक संस्कृतिलाई शहरसँग जोड्ने एउटा नयाँ बाटोसमेत खोलिदिएको छ ।
